Rita inn

Set teg í samband við okkum um tú hevur gloymt brúkaranavn ella loyniorð.

Brúkaranavn og/ella loyniorð skeivt. Vinarliga royn aftur.
Lat aftur
Takk fyri boðini. Vit venda aftur.
Okkurt gekk galið.
Vinarliga fyll út øll feltini.
Send
Lat aftur

Úrslit av leitingini

Einki var funnið.
Lat aftur

Setanin: Ein saklig heildarmeting

Ein privatur arbeiðsgevarin kann í stóran mun kann seta tey starvsfólk, honum lystir, so leingi hann heldur galdandi lógir. Øðrvísi er við hjá tí almenna arbeiðsgevaranum, tí sum almennur fyrisitingarmyndugleiki er hann bundin av fyrisitingarrættinum.

Landið, kommunurnar og kommunalir felagsskapir skulu altíð seta tey, sum út frá eini heildarmeting eru best skikkað til starvið. Harafturat galda ávísar spælireglur – ávís formlig krøv og mannagongdir – tá ið fólk vera sett.

Niðanfyri kanst tú lesa um krøv, sum skulu vera uppfylt, tá tað almenna setur starvsfólk. Umframt fyrisitingarrættin kanst tú eisini lesa um onnur lógarkrøv, sum skulu haldast fyri starvssetanir hjá tí alemenna.

Fyrisitingarrættur

Umframt at halda galdandi lógir og sáttmálar skal almenni arbeiðsgevarin eisini halda fyrisitingarrættin.

Ein almennur arbeiðsgevari skal seta tann í starv, sum út frá eini fyrisitingarligari heildarmeting er best egnaður til starvið. Vanligt er at siga, at setanin skal lúka nøkur innihaldskrøv. Setanin skal vera lóglig og saklig.

Í heildarmetingini skal dentur leggjast á atlit og kriterii, sum eru saklig og viðkomandi í mun til starvið. Tað kann t.d. vera útbúgving, próvtøl, arbeiðsroyndir, samstarvsevni og onnur viðurskifti, sum eru nevnd í starvslýsingini. Tey ymsu atlitini skulu vigast hvørt upp móti øðrum, og metast skal um, hvør ið samanumtikið hevur bestu førleikarnar til tað aktuella starvið.

Metingin skal vera ítøkilig. Tí er bann fyri at seta “meting undir reglu”, tey rópa. Tað er at velja okkurt eintak kriterium burturúr, og lata tað vera altavgerðandi, t.d. útbúgvingarlongd, starvsaldur ella hvar persónurin býr. Tað er ikki loyvt. Øll lóglig og viðkomandi atlit skulu verða brúkt og vigað. Tað skal vera ein heildarmeting.

Líkareglan

Tá ið almenni arbeiðsgevarin setir fólk í starv, skal hann halda fyrisitingarligar meginreglur sum t.d. líkaregluna. Tað er skyldan at viðgera øll løgfrøðiliga lík føri á sama hátt.

Ger arbeiðsgevarin óviðkomandi mun á fólki og umstøðum, er talan um mismun, og tað er ólógligt.

Tí mugu atlit ikki takast til rasu, kyn, aldur, brek, húðarlit, uppruna ella tílíkt. Á tann hátt ber til at siga, at fyrisitingarliga líkareglan supplerar javnstøðulógina, sum er ein lóg, ið bannar mismuni millum menn og kvinnur, t.d. í sambandi við starvssetanir.

Forboð fyri valdsreingjan

Kravið um, at almenni arbeiðsgevarin bert má leggja dent á lóglig atlit, er samstundis eitt bann móti tí, sum kallast “valdsreingjan”.

Verður t.d. kravt, at umsøkjararnir skulu búgva í kommununi, har arbeiðsplássið er, kann talan vera um valdsreingjan. Tað er tað eisini, um eitt starvsfólk t.d. verður sett í starv við teirri grundgeving, at pápin røkti starvið frammanundan. Hettar, er at taka ólóglig og óviðkomandi atlit.

Skipanarfrælsi

Arbeiðsgevarin má ikki taka við í metingina, um umsøkjarin er limur í fakfelag ella ikki. Ella seta krøv um nakað slíkt. Ella gera avmarkingar, ið hava samband við, um fólk eru limir í fakfelag ella ikki. Tað er teirra fría val, og hettar má arbeiðsgevarin ikki leggja seg út í. Tað er ólógligt sambært fyrisitingarrættinum og eisini í stríð við arbeiðsrættarliga skipanarfrælsið.

Sambært § 9, stk. 1 í starvsmannalógini og § 78 í grundlógini hava starvsfólk rætt at skipa seg í felag. Eisini er rætturin at vera í fakfelag og rætturin at standa uttan fyri fakfelag tryggjaður í altjóða lóggávu.

Javnstøðulóggáva

Setanin má ikki vera í stríð við javnstøðulóggávuna. Tað merkir í fyrsta lagi javnstøðulógina um javnstøðu millum kvinnur og menn og í øðrum lagi løgtingslógina um at banna mismuni á arbeiðsmarknaðinum vegna brek.

Føroyar hava onga generella lóg móti mismuni á arbeiðsmarknaðinum, sum t.d. forskelsbehandlingloven í Danmark. Hettar er lóg, sum bannar mismuni vegna rasu, húðarlit, átrúnað ella trúgv, politiska áskoðan, kynsliga sannføring, aldur, brek ella tjóðskaparligan, sosialan ella etniskan uppruna.

Starvsmannafelagið metir, at meira yviskipað eru somu meginreglur galdandi í Føroyum. Hetta tí at forskelsbehandlingloven m.a. hevur uppruna í evropeiska mannarættindasáttmálanum, sum er lóg í Føroyum. Ein almennur arbeiðsgevari er harafturat bundin av fyrisitingarligu líkaregluni. Eisini av hesi grund má hann ikki fremja mismun, tá ið størv verða sett.